Aort Anevrizması

Bilgisayarlı tomografi cihazı

Aort anevrizmasında çap, büyüme hızı, yerleşim ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek izlem ya da tedavi planı belirlenir.

Aort Anevrizması

Aort Anevrizması Nedir?

Aort, kalpten çıkarak tüm vücuda kan taşıyan ana atardamardır. Damar duvarının zayıflaması sonucu aortun bir bölümünün kalıcı olarak genişleyip balonlaşmasına aort anevrizması denir. Göğüs boşluğundaki bölümde görülürse torasik, karın bölümünde görülürse abdominal aort anevrizması olarak adlandırılır.

Anevrizma büyüdükçe damar duvarında yırtılma (rüptür) veya duvar katmanlarının ayrılması (diseksiyon) riski artabilir; bu durumlar hayatı tehdit eden acil tablolardır. Bu nedenle erken tanı ve düzenli takip önemlidir.

Belirtiler

  • Çoğu anevrizma belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan tetkiklerde rastlantısal olarak saptanır
  • Karında, belde veya sırtta süregelen ağrı
  • Göbek çevresinde nabız gibi atan bir kitle hissi
  • Göğüs anevrizmalarında göğüs veya sırt ağrısı, ses kısıklığı, öksürük ya da yutma güçlüğü

Ani başlayan, şiddetli, yırtılır tarzda göğüs, sırt veya karın ağrısı; bayılma, soğuk terleme ya da halsizlik varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.

Risk Faktörleri

  • Sigara kullanımı (en önemli risk faktörlerinden biri)
  • İleri yaş ve erkek cinsiyet
  • Yüksek tansiyon
  • Damar sertliği (ateroskleroz) ve yüksek kolesterol
  • Ailede aort anevrizması öyküsü
  • Marfan sendromu gibi kalıtsal bağ dokusu hastalıkları
  • İki yapraklı (biküspit) aort kapağı

Tanı Yöntemleri

  • Karın ultrasonografisi (karın aortu için basit ve ağrısız bir yöntem)
  • Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografi
  • Manyetik rezonans (MR) anjiyografi
  • Ekokardiyografi (aortun kalbe yakın bölümü için)

Bazı ülkelerin sağlık otoriteleri, özellikle 65 yaş civarındaki erkeklere ultrasonla tek seferlik tarama önermektedir. Risk taşıyan kişilerin tarama ihtiyacını hekimleriyle konuşmaları uygundur.

Tedavi Seçenekleri

Küçük anevrizmalarda genellikle belirli aralıklarla görüntüleme yapılarak izlem önerilir. Bu dönemde sigaranın bırakılması ve tansiyonun kontrol altında tutulması büyük önem taşır.

  • Açık cerrahi onarım: Genişlemiş aort bölümü sentetik bir damar grefti ile değiştirilir.
  • Endovasküler onarım (EVAR/TEVAR): Kasıktaki atardamardan ilerletilen kateterlerle anevrizmanın içine stent-greft yerleştirilir ve anevrizma kan akımından izole edilir.

Tedavi zamanlaması ve yöntemi; anevrizmanın çapı, büyüme hızı, yerleşimi, şikâyetler ve genel sağlık durumuna göre muayene ve değerlendirme sonrası kişiye özel planlanır.

Tedavi Sonrası Süreç

  • Endovasküler onarım sonrasında stent-greftin durumu düzenli görüntüleme kontrolleriyle takip edilir
  • Açık cerrahi sonrası iyileşme süreci daha uzun olabilir; ağır kaldırma ve fiziksel aktiviteye dönüş hekim önerisine göre planlanır
  • Tansiyon kontrolü, sigaranın bırakılması ve önerilen ilaçların düzenli kullanımı önemlidir
  • Kontrol randevuları aksatılmamalıdır

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi gerektirir. Uygun yöntem kişiden kişiye değişebilir.

Tomografi çekim odası
Hasta monitörü ve tıbbi cihaz

Nasıl İlerliyoruz?

01
Hekim değerlendirmesi
Şikâyetler, tıbbi geçmiş ve muayene bulguları değerlendirilir.
02
Kişiye özel planlama
Tetkik sonuçlarına göre kişiye özel tedavi planı oluşturulur.
03
Uygulama ve takip
Tedavi sonrası kontroller ve risk faktörü yönetimiyle süreç takip edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anevrizmam var, hemen ameliyat olmam gerekir mi?

Her anevrizma hemen ameliyat gerektirmez. Küçük ve yavaş büyüyen anevrizmalar çoğunlukla düzenli görüntülemeyle izlenir. Tedavi kararı çap, büyüme hızı, belirtiler ve genel sağlık durumuna göre verilir.

EVAR, kasıktan girilerek damar içine stent-greft yerleştirilmesidir ve genellikle daha kısa bir iyileşme süreci sunar; ancak ömür boyu düzenli görüntüleme takibi gerektirir. Açık cerrahide genişlemiş damar bölümü doğrudan greftle değiştirilir. Anevrizmanın şekli ve kişinin durumu yöntem seçimini belirler.

Hayır, anevrizma kendiliğinden düzelmez ve zamanla büyüyebilir. Risk faktörlerinin kontrolü büyüme hızını olumsuz etkileyen etkenleri azaltmaya yardımcı olur; bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Sigara içen veya içmiş, ileri yaştaki, yüksek tansiyonu olan ya da ailesinde aort anevrizması bulunan kişilerin tarama ihtiyacını hekimleriyle değerlendirmeleri önerilir.

Yürüyüş gibi orta düzey aktiviteler çoğu kişi için uygundur; ancak ağır ağırlık kaldırma ve ani zorlanma gerektiren aktiviteler konusunda hekiminizin önerilerine uymanız gerekir.