Periferik Damar Hastalıkları Cerrahisi

Yürürken baldır ağrısı hisseden kişi

Bacak damarlarındaki darlık ve tıkanıklıklar; şikâyetler, nabız muayenesi ve Doppler bulguları birlikte değerlendirilerek ilaç, damar içi girişim veya cerrahi ile tedavi edilir.

Periferik Damar Hastalıkları Cerrahisi

Periferik Arter Hastalığı Nedir?

Periferik arter hastalığı (PAH), çoğunlukla bacakları besleyen atardamarların damar sertliği (ateroskleroz) nedeniyle daralması veya tıkanmasıdır. Kas ve dokulara yeterli kan ulaşamadığında, özellikle yürürken ağrı ortaya çıkar.

PAH yalnızca bacakları ilgilendiren bir sorun değildir; vücuttaki diğer damarlarda da benzer değişiklikler olabileceğinin ve kalp krizi ile inme riskinin arttığının bir göstergesi olarak kabul edilir.

Belirtiler

  • Yürürken baldırda, uylukta veya kalçada ortaya çıkan, dinlenince geçen kramp tarzı ağrı (kladikasyo)
  • Bacak veya ayakta soğukluk, uyuşma
  • Ayak nabızlarında zayıflama
  • Bacakta tüy kaybı, parlak ve ince cilt, tırnaklarda yavaş uzama
  • Ayak ve parmaklarda geç iyileşen yaralar
  • İleri evrede istirahatte, özellikle geceleri ortaya çıkan ayak ağrısı ve renk değişikliği

Bacakta aniden başlayan şiddetli ağrı, soğukluk, solukluk veya his kaybı acil değerlendirme gerektirir; vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.

Risk Faktörleri

  • Sigara kullanımı (en güçlü risk faktörlerinden biri)
  • Diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • İleri yaş
  • Kronik böbrek hastalığı
  • Koroner arter hastalığı veya inme öyküsü
  • Fazla kilo ve hareketsiz yaşam

Tanı Yöntemleri

  • Fizik muayene ve bacak nabızlarının değerlendirilmesi
  • Ayak bileği-kol indeksi (ABI): ayak bileği ve koldaki tansiyon değerlerinin karşılaştırılması
  • Renkli Doppler ultrasonografi
  • BT anjiyografi veya MR anjiyografi
  • Gerekli durumlarda kateter anjiyografi

Tedavi Seçenekleri

  • Yaşam tarzı değişiklikleri: Sigaranın bırakılması, sağlıklı beslenme ve kilo kontrolü
  • Düzenli yürüyüş egzersizi: Özellikle denetimli egzersiz programları yürüme mesafesinin artmasına yardımcı olabilir
  • İlaç tedavisi: Kan pıhtılaşmasını azaltan ilaçlar, kolesterol düşürücüler; tansiyon ve şeker kontrolü
  • Endovasküler girişimler: Balon anjiyoplasti ve stent uygulamaları
  • Cerrahi tedavi: Tıkalı bölgenin etrafından kan akımını sağlayan bypass ameliyatı veya damar içindeki plağın temizlenmesi (endarterektomi)

Uygun yöntem; tıkanıklığın yeri ve uzunluğu, şikâyetlerin derecesi ve genel sağlık durumuna göre muayene ve değerlendirme sonrası kişiye özel planlanır.

Tedavi Sonrası Süreç

  • Önerilen yürüyüş programına düzenli devam edilmesi
  • İlaçların aksatılmadan kullanılması
  • Günlük ayak kontrolü; uygun ayakkabı seçimi ve küçük yaraların erken fark edilmesi
  • Doppler ve ABI ile düzenli kontroller
  • Sigaradan tamamen uzak durulması

Diğer Varis ve Damar Cerrahisi Uygulamaları

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi gerektirir. Uygun yöntem kişiden kişiye değişebilir.

Bacağını tutan kişi, bacak ağrısı
Varis tedavisi – bacakta doppler ultrason incelemesi

Nasıl İlerliyoruz?

01
Hekim değerlendirmesi
Şikâyetler, tıbbi geçmiş ve muayene bulguları değerlendirilir.
02
Kişiye özel planlama
Tetkik sonuçlarına göre kişiye özel tedavi planı oluşturulur.
03
Uygulama ve takip
Tedavi sonrası kontroller ve risk faktörü yönetimiyle süreç takip edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yürürken bacağımın ağrıması her zaman damar tıkanıklığı mıdır?

Hayır. Bel fıtığı, kas-iskelet sorunları veya sinir sıkışması da benzer şikâyetlere yol açabilir. Ayırt edilmesi için muayene ve gerektiğinde Doppler incelemesi gerekir.

Düzenli yürüyüş, periferik arter hastalığı tedavisinin önemli bir parçasıdır. Ancak egzersizin şekli ve süresi kişiye göre değişir; programınızı hekiminizle birlikte belirlemeniz önerilir.

Pek çok hastada yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz ve ilaç tedavisiyle şikâyetler kontrol altına alınabilir. Gerekli durumlarda damar içinden yapılan balon veya stent işlemleri de değerlendirilir.

Diyabet hem damar hem de sinir hasarına yol açabildiği için ayaktaki yaralar fark edilmeyebilir ve geç iyileşebilir. Ayakların her gün kontrol edilmesi ve yaraların erken bildirilmesi önemlidir.

Evet. Sigarayı bırakmak, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya ve kalp-damar olaylarının riskini azaltmaya yardımcı olan en önemli adımlardan biridir.