Koroner Bypass Cerrahisi

Modern ameliyathane ve kalp cerrahisi ekipmanları

Kalbi besleyen koroner damarlardaki darlık ve tıkanıklıklar; şikâyetler, tetkik sonuçları ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek ele alınır.

Koroner Bypass Cerrahisi

Koroner Arter Hastalığı ve Bypass Nedir?

Koroner arterler, kalp kasına oksijen ve besin taşıyan damarlardır. Damar duvarında yağ, kolesterol ve kireç içeren plakların birikmesi (ateroskleroz) bu damarları daraltabilir ya da tıkayabilir; bu duruma koroner arter hastalığı denir.

Koroner bypass cerrahisi (CABG), vücudun başka bir bölgesinden alınan sağlıklı bir damar kullanılarak daralmış veya tıkanmış bölgenin ötesine yeni bir kan yolu oluşturulmasıdır. Bu amaçla çoğunlukla göğüs duvarındaki iç meme arteri, bacaktaki safen ven ya da önkoldaki radial arter kullanılır.

Belirtiler

  • Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi (anjina); sıklıkla eforla ortaya çıkıp dinlenmekle azalır
  • Kola, boyuna, çeneye, sırta veya mide üstüne yayılan ağrı
  • Nefes darlığı ve çabuk yorulma
  • Çarpıntı, baş dönmesi veya soğuk terleme
  • Diyabetlilerde, kadınlarda ve ileri yaştakilerde belirtiler daha silik ya da farklı olabilir

Dinlenmekle geçmeyen göğüs ağrısı, soğuk terleme veya ani nefes darlığında vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Risk Faktörleri

  • Sigara ve tütün ürünleri kullanımı
  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • Diyabet
  • Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
  • İleri yaş ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
  • Kronik böbrek hastalığı

Tanı Yöntemleri

  • Fizik muayene ve elektrokardiyografi (EKG)
  • Kan testleri (kolesterol, şeker ve gerektiğinde kalp enzimleri)
  • Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
  • Efor testi veya miyokard perfüzyon sintigrafisi
  • BT koroner anjiyografi
  • Koroner anjiyografi (kateter ile damarların ayrıntılı görüntülenmesi)

Tedavi Seçenekleri

Koroner arter hastalığında tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi, balon/stent işlemi (perkütan koroner girişim) ya da bypass cerrahisini kapsayabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu; darlıkların sayısı ve yeri, kalp fonksiyonları, diyabet gibi eşlik eden hastalıklar ve kişinin genel durumu göz önüne alınarak kardiyoloji ve kalp-damar cerrahisi hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle belirlenir.

Bypass ameliyatı, kalp-akciğer makinesi kullanılarak veya uygun hastalarda çalışan kalpte yapılabilir. Aynı ameliyatta birden fazla damara bypass yapılabilir. Yöntem, muayene ve değerlendirme sonrası kişiye özel planlanır.

Tedavi Sonrası Süreç

  • Ameliyat sonrası ilk dönem yoğun bakım ve serviste yakın takip altında geçer; hastanede kalış süresi kişiye göre değişir
  • Göğüs kemiğinin iyileşmesi birkaç hafta sürer; bu dönemde ağır kaldırma ve araç kullanımı konusunda hekim önerilerine uyulmalıdır
  • Kardiyak rehabilitasyon programı, güvenli şekilde aktiviteye dönüşü destekler
  • Önerilen ilaçların düzenli kullanımı, sigaranın bırakılması, tansiyon, kolesterol ve şeker kontrolü bypass damarlarının uzun süre açık kalmasına katkı sağlar
  • Düzenli kontroller aksatılmamalıdır

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi planlaması hekim değerlendirmesi gerektirir. Uygun yöntem kişiden kişiye değişebilir.

Hasta başı monitörü ile kalp ritmi takibi
EKG elektrotları ve kalp ritmi kaydı

Nasıl İlerliyoruz?

01
Hekim değerlendirmesi
Şikâyetler, tıbbi geçmiş ve muayene bulguları değerlendirilir.
02
Kişiye özel planlama
Tetkik sonuçlarına göre kişiye özel tedavi planı oluşturulur.
03
Uygulama ve takip
Tedavi sonrası kontroller ve risk faktörü yönetimiyle süreç takip edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bypass ile stent arasındaki fark nedir?

Stent, kateterle damarın içinden yerleştirilen ve darlığı açık tutan ince bir tel kafestir. Bypass ise ameliyatla tıkalı bölgenin etrafından yeni bir kan yolu oluşturulmasıdır. Hangisinin daha uygun olduğu damarların durumuna ve kişinin genel sağlığına göre belirlenir.

Aynı ameliyatta birden fazla damara bypass yapılabilir. Sayı, anjiyografide saptanan önemli darlıkların sayısına ve yerleşimine göre belirlenir.

İyileşme süresi kişiden kişiye değişir. Hafif günlük aktivitelere genellikle kısa sürede başlanır; işe dönüş, araç kullanma ve ağır fiziksel aktivite zamanlaması kontrol muayenelerinde hekim tarafından belirlenir.

Evet, zaman içinde bypass damarlarında da daralma gelişebilir. İlaçların düzenli kullanımı, sigaradan uzak durulması ve risk faktörlerinin kontrolü bu olasılığın azaltılmasında önemlidir.

Kalp ameliyatı veya kalp krizi sonrası uygulanan; kontrollü egzersiz, beslenme ve yaşam tarzı danışmanlığını içeren yapılandırılmış bir iyileşme programıdır.